   
حسينيه اينترنتی
<<
صفحه نخست
سايت
حمایت از ما
شاید در كشور ما از میان ده ها نویسنده و شاعر زبردست و عاشق اهل بیت در لبنان كه آیین مسیحی دارند، بیشتر نام نویسندگان مشهوری چون 'جبران خلیل جبران' و 'جورج جرداق' شنیده شده و از اوصاف سایرین و مطالب زیبای آنان غفلت شده است.
قطعا شنیدن اوصاف اهل بیت عصمت و طهارت از زبان نویسندگان مسیحی لطف دیگری دارد چرا كه رابطه امام و مامومی كه بین ما و اهل بیت وجود دارد بین آنان و ائمه اطهار برقرار نیست و آنان تنها به عنوان افرادی كه اوصافی از آن بزرگان شنیده اند،؛ به آنان عشق می ورزند.
حق و حقیقت چنان درخشش و تابشی دارد كه حتی قرن ها بعد و فرسنگها دورتر ، چشمان منتظر آن را در می یابند، و چنین است كه علی (علیه السلام) به عنوان یكی از بزرگترین چهره های تاریخ و تجربه حیات بشری همچنان دل های مشتاق را می رباید و جان های شیفته را مجذوب می كند .
به گفته پیام آور بزرگ اسلام حضرت محمد ( صلی الله علیه و آله ) علی با حق است و حق با علی است ، هر جا حقی باشد علی هست و هر جا علی باشد حق همان جاست و حق چنان مغناطیس و جاذبه ای دارد كه اهل خود را به نسبت های گوناگون به سوی خود می كشد.
این است كه در قرنهای متمادی پس از حیات و تجربه امیر مؤمنان ، هر كه با دلی پاك خواه و جانی راست جو از او شنیده شیفته و فریفته او شده است تا آنجا كه گاه برخی از جهل به كفر غلوّ و افراط افتاده اند و او را به خدایی رسانده اند.
عظمت علی علیه السلام چنان است كه حتی نزدیكان و بستگان كسی كه به دست او كشته شده از او با تكریم و تمجید یاد می كنند چه رسد به كسانی كه در جایگاه اعتراف به بزرگی و بزرگواری او قرار گرفته اند .
اما شیفتگی و ارادت اندیشمندان و ادبای مسیحی عرب به امیر مؤمنان چیزی است كه نمی توان به سادگی آن را نادیده گرفت.در طول قرن ها مسیحیان شرقی كه در خاستگاه اولیه این دین همسایه و هم زیست مسلمانان بوده اند با اندیشه ها و افكار و سخنان و سیره امیرمؤمنان آشنا شدند و این ارادت را در گفتار و نوشتار خود بازتاب دادند .
در دهه های اخیر این ظهور و بروز ادبی بیشتر شده و در آثار مختلف نثر و نظم و در قالب های مختلف منتشر شده است . از این میان برخی چون ' عبدالمسیح انطاكی ' كه نزدیك به شش هزار بیت در تاریخ و مدح آن امام همام سروده است به تغییر مذهب و دین خود مشهور شدند به این جهت از او در این مقام سخن نمی گوییم، اما هستند بسیاری دیگر از شاعران و نویسندگان عرب زبان مسیحی كه همچنان تا پایان عمر بر عقیده مسیحی خود باقی مانده و بعضا با تعصب بسیار بر عقیده دینی خود پای می فشارند اما در همان حال نمی توانند دلبستگی خود به شخصیت عظیم علی بن أبیطالب را نادیده بگیرند.
در همین زمینه اخیرا حجه الاسلام 'محمدرضا زائری' كتابی را در این زمینه با عنوان 'تجلی عشق علوی و شور حسینی در آثار شاعران و نویسندگان مسیحی' نگاشته و بخشی از مهمترین مطالب موجود در این زمینه را جمع آوری كرده است. در این مجال به مناسبت فرارسیدن ایام شهادت امیر المومنین(ع) با بهره گیری از این اثر، مروری بر برخی از نمونه های برجسته آثار نویسندگان مسیحی در وصف مولای متقیان (ع) خواهیم داشت.
1- جبران خلیل جبران ( نویسنده معروف و هنرمند نام آور،صاحب كتاب هایی چون ' پیامبر ' و... ) :
' علی بن أبیطالب به خاطر عظمتش شهید شد و عرب حقیقت مقام و عظمت او را درك نكردند تا آنكه همسایگان پارسی شان به فرق میان سنگریزه و گوهر پی بردند .او پیش از آنكه رسالت خود را به انجام رساند از دنیا رفت ، همچون همه پیام آوران خداوند { كه كسی قدر ایشان را نمی داند چون } در زمان و مكانی غیر زمان و مكان خود و در میان مردمی كه سزاوارشان نیستند فرود آمده اند ! '
كتاب رابطه مسیحیان با اهل بیت پیامبر ، ص 108
2- میخائیل نعیمه ( ادیب مشهور و برجسته و همكار و همراه جبران خلیل جبران در آمریكا ) :
' من عقیده دارم علی بن أبیطالب بزرگترین شخصیت عربی پس از پیامبر اسلام است . هیچیك از ایشان چون او صفای بصیرت و بهره از حقیقتت نداشتند و چه در ایمان و چه در ادب و چه در علم و چه در عمل همپای او نبودند .من به یاد دارم كه همیشه جُبران از امام علی تجلیل می كرد و او را در مرتبه پیامبر می دانست .علی از بزرگان اندیشه و روح و سخن در همه زمانها و مكان هاست '
كتاب امام علی صوت العدالة الإنسانیة ، جلد پنجم ،( ص953)
3-فؤاد جرداق (نویسنده و ادیب بزرگ و برادربزرگترجورج جُرداق كه او را با نهج البلاغه آشنا كرد):
' هرگاه گرفتار درد و مصیبتی می شوم و روزگار به ستوهم می آورد به سوی علی می روم و شكوه و شكایت هایم را با او نجوا می كنم .ندای خود را بر نشانه های حق بر می آورم و علی نشانه برجسته حق است .اوست كه در برابر ظالم چون رعد می خروشد و به مظلوم پناه می دهد '
كتاب رابطه مسیحیان با اهل بیت پیامبر، ص 112
4- جورج جُرداق ( شاعر و نویسنده معروف و صاحب كتاب مشهور امام علی ، صدای عدالت انسانی ):
' در میان بزرگان تاریخ بسیار اندك هستند كسانی كه چون علی در عقل تو بذر ایمان به كرامت انسان را بكارند و در جان تو ریشه حق مقدس حیات را بدوانند و با حكمت هایی چنین جانت را سرشار كنند كه : هر كه دو روزش یكسان بود زیانكار است ، و كودكانتان را به اخلاق خود مجبور نكنید چرا كه آنان فرزند روزگار خویشند ، و ... بسیار اندكند كسانی كه همه این حقایق را در عمل پیاده كنند و برایش نظام و قانون بسازند '
كتاب امام علی صوت العدالة الإنسانیة، جلد اول (ص 15)
5-بولس سلامه ( حقوقدان و شاعر و نویسنده صاحب نام و صاحب ملحمة الغدیر و مقتل امام حسین ):
' حق چنان در من مسیحی رعشه افكند كه از شدت عشق او علوی به شمار می آیم . اگرچه علی پیامبر نبود ، اما اخلاق نبوت داشت .ای آسمان شاهد باش و ای زمین اقرار كن كه من علی را دوست دارم . مگویید كه شیعیان كسانی هستند كه هواداران علی هستند ، زیرا در درون هر انسان با انصافی یك روح شیعی وجود دارد '
كتاب قلائد الإنشاد ، ص 122
6- سلیمان كتّانی ( نویسنده دلداده ای كه 9 جلد كتاب ارزشمند در باره معصومین علیهم السلام از پیامبر اكرم و حضرت فاطمه زهرا تا امام موسی كاظم تالیف كرد، اما مرگ او اجازه نداد كارش را كامل كند) :
' دوست دارم با مناجات به سوی محراب علی بن ابیطالب قدم بگذارم . ای سرور من ، آیا این درست است كه به جای گرد آمدن پیرامون تو در باره تو به اختلاف افتادند ؟ چهارده ستون از ستون های قرن ها با ساعت ها و روزها و سالهایشان آب شد و رفت ، چنان كه سنگ نمك در موج اقیانوس ذوب می شود اما حرف ها و كلماتی كه از لبان مقدس تو تراوید همچنان كاستی نمی پذیرد '
كتاب الإمام علی ، نبراس و متراس ، ص 51
7- سعید عقل ( شاعر و ادیب برجسته معاصر عرب و مشهورترین شاعر معاصر لبنانی ) :
' سخن گفتن از خدای سخن دشوار است ، هراسناكم ! لیكن من شمشیرم كه در كارزار فرونمی ماند . علی را از وقتی دوست دارم كه خود را دوست داشته ام . اوكه با دو زبان سخن می گوید ، گفتار جوشان و دلنشین و تیغ تیز و بُرنده . چگونه تیغ ابن ملجم توانست این یار شمشیر را از پای درآورد؟ ای عشق ! گریه كن و مرا به گریه آور . مردمان را تصور می كنم كه روز غدیر از آسمان بانگ ' بلّغ ' بر ایشان فرود می آید و پیامبر می گوید : هركس من مولای او هستم ، علی مولای او خواهد بود .و پس از آنان امامت ها پی در پی آمده اند تا محل نزول خدا باشند و امروز در هر كوی و برزن خانه ای و مقامی و زیارتگاهی به نام آنان است ، كسانی كه نمی توان نامشان را از كتاب واقع زدود . و هر كس كه دیگر اهل بیت را دوست نداشته باشد نمی تواند قدرت شمشیر علی و قوّت زبان كوثرگون و با شكوهش را نادیده بگیرد، كلام و كلماتی كه چون در كتاب ها ذكر شود كتاب ها به خود می لرزند '
دیوان ' كما الأعمدة ' ، ص 68
8- جورج شكّور ( شاعر واستاد برجسته ادبیات و وصیّ ادبی سعید عقل ، صاحب دو كتاب ' ملحمة الإمام علی ' و ' ملحمة الإمام الحسین ' ) :
' در آخرین حج پیامبر ، خلایق از هرسو گرد پیامبر را در ' غدیر خم ' گرفتند و آنگاه جبرئیل آن پیام حساس و سرنوشت ساز را بدو رساند : این وحی خداست ، آن را به مردم برسان ! پیامبر در آن روز پیامی را بر زبان جاری ساخت كه روزگاران پس از او آن را تكرار كرد : خدا مولای من است و من مولای شمایم و علی همچون جان من است و من در كنار حوض به او خواهم رسید و آنجا از شما خواهم پرسید كه آیا امر امیر مرا با آیات قرآن پاس داشته اید یا نه '
كتاب ' ملحمة الإمام علی ' ، ص 61
9- نصری سلهب ( نویسنده و اندیشمند و صاحب آثار متعدد از جمله سه گانه : ' فی خطی المسیح ' ، ' فی خطی محمد ' و ' فی خطی علی ' ) :
' علی از آن انسان هایی است كه تقدیرشان بوده بمیرند تا به مرگشان ملت ها و امت هایی زنده شوند و دشمنان علی از كسانی هستند كه زندگی را بر مردن ترجیح دادند و به زنده بودنشان هر عزّت و بزرگواری را به خاك سپردند . یاد او بیش از آن كه یاد قهرمان شهیدی جاودان نزد خداوند باشد، یادآور حیله گرانی است كه با نیرنگ خویش در آتش جهنم جاودانه شدند . و هنگامی كه این امت به یاد علی گریه می كند در واقع بر خویش می گرید زیرا به خاطر می آورد كه از سوی فرزندان خودش تیرها بر علی و اهل بیتش پرتاب شده و شمشیر ها برآمده و به یاد می آورد كسانی كه خود را امیران مؤمنان و جانشینان پیامبر و وارثان رسول خدا می دانستند آن خون پاك را حلال كردند و برپیر و جوان و زن ومرد اهل بیت نارو زدند . '
كتاب ' فی خطی محمد و ... ' ، ص 365
10- خلیل فرحات ( شاعر و نویسنده و صاحب آثار متعددی از جمله : ' دراسات جدیدة فی الأدب ' و ' الفارس و الأبراج' ) :
' من محبت علی را به دل گرفتم بلكه بالاتر ، صفات نیكویش را پرستیدم ! آری ...عطرفروش شیشه عطر خود را می پرستد . ای امیر و پیشوای همگان ... در سختی ها و ناگواری هایشان به تو پناه آوردند تا از ایشان حمایت كنی اما وقتی پای ادای حق به میان آمد ناروا كردند . و آنكه وعده داده بود خلاف كرد و آنكه طمع می ورزید كناره گرفت ... و كسانی كه در ' سقیفه ' گرد آمدند گمان بردند كه آن شیر مرد خواهد غرید و سینه شان را خواهد درید اما برای پاسداشت حق اسلام و ادای وظیفه اخلاقی اش از حكومت كناره گرفت و بی آنكه حق خود را بگیرد خدا را برگزید و آنان بی خدا ماندند و به بدبختی افتادند '
كتاب ' فی محراب علی ' ، ص 88
11- ریمون قسّیس ( شاعر و مترجم و استاد دانشگاه ) :
' با ذوالفقارت- كه اگر تو نبودی او نیز نمی بود - ای قهرمان میدان ، چه رزم آورانی را از پای انداختی . كجاست فرزند عبدوُدّ كه صدای ناله اش در خیبر به آسمان رسید ؟ آن شمشیر را جز تو چه كسی می توانست برگیرد ؟ یا علی ، اگر دستان تو نبود هیچ تشنه ای به آب حقیقت سیراب نمی شد . این وحی الهی بود كه شمشیر از نیام بركشی و باطل را از صفحه روزگار محو سازی .ای پرورده احمد ، دو چیز را از هم جدا كردی : حقی آشكار برای اهل آن و باطلی واضح كه دیگر پنهان نیست '
كتاب ' علی ، الفارس الفقیه الحكیم ' ، ص 19
12- جوزف هاشم ( وزیر سابق و اقتصاددان و ادیب برجسته ) :
' من كه از دوران تحصیل تا كنون بیش از هزاربار قرآن را تلاوت كرده ام واز كودكی و نوجوانی شیفته امام علی بوده ام و نهج البلاغه را بارها بازخوانده ام ، هنوز پس از سالها مطالعه و جستجوی مداوم نمی توانم ادعا كنم كه تمام ابعاد این شخصیت عظیم را دریافته ام .نهج البلاغه اقیانوسی است كه هربار فكر می كنی به عمقش رسیده ای اما باز وقتی دوباره به سراغش می روی چیزهای تازه ای كشف می كنی .هر كه با شخصیت امام علی آشنا شود مجذوب او می گردد و هر كه مجذوبش شد از او متأثر می شود و هركه از او متأثر شد در پی اش می رود وهركه نهج البلاغه را بخواند شیفته علی می شود و هركه شیفته اش شد دوستش می دارد و هركه دوستش داشت به او نزدیك می شود و هركه به او نزدیك شد او را می یابد '
كتاب ' علویات ' ، ص 11
13 – جورج زكی الحاج ( شاعر و نویسنده و استاد دانشگاه ) :
' علی چون رودخانه ای خروشان است كه تشنگان را سیراب می كند و همچنان در جوشش است و نهج البلاغه اش راهنمای هدایت است كه بدان جانها به اوج می رسند و به نام خدا پیش می روند و ذوالفقارش شهابی است سوزنده كه چون آبشار خروشانی بر دشمن فرومی ریزد . از روز صفین تا كنون كمان عدالت شكسته و حاكمان جائر دركارند و كسی با ظلم نمی ستیزد مگر آزادگانی چون اهل بیت پیامبر كه زندگی خود را برای یاری حق وقف كرده اند '
كتاب ' قصیدة الحسین ' ، ص 20
14 - ویكتور كِك ( استاد دانشگاه و نویسنده و پژوهشگر)
' هر چه روزگار می گذرد و كهنه می شود غبار كهنگی بر خاطرات غدیر نمی نشیند ، ای امام هدایت ...شمشیرحق تو نقش جهالت را از میان برداشت ... جبرئیل در كنار غدیر به پیامبر خدا گفت : تو فرستاده خدا هستی ، پیام خدا را ابلاغ كن ! جمعیت در آن سرزمین چنان گرد آمد كه انتهایش دیده نمی شد و پیامبر ندا داد : ' من بنده خدایم و علی نیز بنده خداست ، او نور هدایت و جانشین پیامبر خداست ، خدایا هركه علی را دوست داشت دوست بدار و هر كه با او دشمنی كرد دشمن بدان . سپس آن دو رفیق با علی دست دادند و جمعیت انبوه پیاپی به تبریك علی پیش آمدند '
قصیده ' غدیر الملكوت '
15 - رشاد سلامه ( حقوقدان و فعّال سیاسی ):
' هیچ چیز از ارزشهای انسانی و اجتماعی نیست مگر آنكه مورد اهتمام فكر و اندیشه امام علی و موضوع تعالیم او بوده است و بر این اساس بر آشكار كردن ارزش حق و عدالت و آزادی و وفاداری و راستی و دانش اصرار می ورزیده است . این ها ارزش های گرانبهایی هستند كه همچنان مورد سؤال و نیاز جوامع بشری و راهنمای اصلاح گرانند و شاید بتوان در این زمینه به یكی از بزرگترین مشكلات بشر كه همچنان ذهن و زبان اندیشمندان را به خود مشغول داشته اشاره كرد و آن عدالت اجتماعی و توزیع درآمدها و ثروت است و برخی از دیدگاه هایی كه در این زمینه مطرح شده باعث به وجود آمدن نظام های حزبی و حكومتی و جریان های اعتقادی گردیده است . امام علی در این زمینه قاعده ای را مطرح می كند كه اگر اجرا شود بسیاری از مشكلات نیازمندان و فقرا برطرف می شود و حقوق الهی آنان از درآمد زیاده خواران بدانان می رسد . امام علی می گوید : خداوند روزی فقیران را در دارایی ثروتمندان قرار داده و هیچ فقیری گرسنه نمی ماند مگر به آن چه شخصی بی نیاز از آن بهره مند شده است و خداوند روزی از آنان در باره اش خواهد پرسید . '
اینها تنها نمونه هایی است از جریان موج خیز ارادت ورزی و مهرپراكنی نویسندگان و ادبای معاصر مسیحی در لبنان كه به صورت كتاب منتشر شده است ، از مجموعه بزرگ و پنج جلدی جورج جرداق كه در محیط های فرهنگی مختلف طی پنجاه سال اخیر بسیار اثرگذار بوده است تا مجموعه های كوچكی چون آثار ریمون قسیس و جورج زكی الحاج كه به صورت یك قصیده كوتاه یا بلند چاپ و نشر یافته است .بسیار مقالات و آثار نیز از كسانی چون دكتر جورج خوّام رئیس دانشكده الهیات قدیس پولس اینجا و آنجا منتشر شده است كه در جای خود جای بررسی دارد .
آنچه در این میان اهمیت فراوان می یابد توجه به نوع نگاه و باور این اندیشمندان به شخصیت و عظمت امام علی علیه السلام است .در دوران معاصر از جبران خلیل جبران ( كه به یقین اگر از كودكی به آمریكا نمی رفت و فرصت آشنایی دقیق تر با امیر مؤمنان و كشف عمیق نهج البلاغه را می یافت آثار متفاوت و صریح تری از او موجود بود ) تا بولس سلامه كه در هنگام سرودن مقتل امام حسین علیه السلام از شب تا به صبح در بستر بیماری چنان می گرید كه بالش او از اشك خیس می شود و می نالد كه ' انا المسیحی أبكانی الحسین ' و از جورج جرداق كه لحظات خلوت نوجوانی و جوانی خود را با نهج البلاغه سپری می كند و آن را صدها بار می خواند و اكثر خطبه ها و نامه ها وكلمات آن را حفظ می كند تا جورج شكور كه به شیعیان به خاطرنام ' غدیر ' انتقاد می كند و می گوید باید این روز را صراحتا به روز وصایت و جانشینی نام نهاد ، همه اینان گمشده های جان تشنه خویش را در وجود مقدس امیر مؤمنان یافته بودند و در روز تاریخی غدیر پاسخی آسمانی برای عطش و حاجت بشریت به عدالت و امنیت و صلح و دانش و خردورزی می دیدند .
راجی انور هیفا در كتاب ' امام علی در اندیشه مسیحی معاصر' نمونه های متعدد از این عشق ورزی و عقیده و باور را تشریح می كند و نشان می دهد كه چگونه جان های تشنه آنان از زلال حكمت و ایمان امیر مؤمنان سیراب می شود و چه سان چشم های منتظر ایشان از نور آسمانی ولایت روشنی می یابد .
شاید اگر در مجالی مناسب این نمونه ها به صورت كامل و دقیق برای مخاطب فارسی زبان منتشر شوند تصویری روشن تر از رابطه عاطفی و فكری این جستجوگران مشتاق با آستان بیكران شهر علم پیام آور اسلام شكل گیرد .
اين صفحه را به علاقمندی های خودتان اضافه کنيد.
توجه : برای استفاده از امکانات حسينيه بايد از نرم افزار VLC
استفاده کنيد.
در همین زمینه
5 مطلب آخر
مطالب خواندنی
فيلمهای مذهبی
آوای مذهبی (مولودی خوانی،
روضه خوانی، سخنرانی مذهبی، قرآن)
|
