مواظب رگهايتان باشيد!
(تاثير سبزی ها بر کاهش فشار خون
بالا)
فشار خون بالا مسأله اي است که جمعيت بشري گستردهاي
را درگير کرده است. نزديک به 58 ميليون نفر از مردم ايالات متحده از اين بيماري رنج
مي برند و در ايران نيز شمار زيادي از افراد نه تنها در سنين بالا، بلکه در سنين
ميانسالي و حتي جواني با اين مشکل دست به گريبان هستند.
اين مشکل از دسته تهديد کنندههاي سلامتي است که در صورت بالا بودن، احتياج به يک
فرآيند طولاني مدت دارد که بايد در طول سال هاي عمر ادامه داده شود.
اين فرآيند شامل تغييراتي در رژيم غذايي، ورزش کردن و کنترل وزن است. وجود رابطه ي
بين رژيم غذايي و فشار خون، داراي مفاهيم مهمي براي پيشگيري و درمان پُر فشاري خون
است که حتي در صورت نياز به درمان دارويي نيز بايد رعايت شود.البته رعايت رژيم
غذايي و مصرف داروها، تنها در صورتي مؤثر است که بيمار به دقت به توصيههاي پزشک
خود عمل کند.
در اين زمينه مراقبين بهداشتي بايد آگاه باشند که در بسياري موارد، به ويژه در
بيماران مبتلا به پرفشاري خون خفيف، اصلاح رژيم غذايي و شيوه ي زندگي، نياز به دارو
را برطرف مي کند يا دوز دارو را کاهش مي دهد.
عوامل تغذيه اي که در ايجاد اين مشکل مؤثرند، عبارتند از: چاقي، دريافت زياد
سديم(نمک)، مصرف کم پتاسيم و کلسيم و منيزيوم .
لازم به ذکر است که در برخي موارد، بيماريهاي کليوي يا مشکل غدد درون ريز و... مي
توانند منجر به پرفشاري خون شوند، ولي در بيش از 90 درصد موارد، علتي براي فشار
خون بالا يافت نمي شود که به آن "فشار خون بدون علت" مي گويند.
در واقع جنبش رو آوردن به مواد خوراکي براي پيشگيري و درمان بيماريها، چند سالي
است که مورد توجه مجدد قرار گرفته است، اما يافتههاي نوين در تأييد آن موجب شده
است که دامنه و سرعت اين گرايش به طرز شگفتانگيزي افزايش يابد.
اکنون اين رويکرد در بسياري از نقاط جهان طرفداران بي شماري دارد و تنظيم رژيم
غذايي، در جهت کاهش فشار خون بالا، جزئي تفکيک ناپذير از زندگي افراد مبتلا به اين
اختلال را تشکيل مي دهد.
اگر از مشکلاتي نظير فشار خون بالا، اختلال در چربيهاي خون، بالا بودن قند خون،
چاقي و... رنج مي بريد و تا به حال به ترکيب مواد غذايي که استفاده کردهايد، توجه
نداشته ايد، علت را در همين امر جست وجو کنيد و به عنوان يک اصل، ابتدا به تهيه
ي جدولي بپردازيد که نشانگر مواد غذايي باشد که در روز قبل مصرف کردهايد (يادآمد
24 ساعته).
سپس با نگاهي به الگوي تغذيه اي سالمي که در پايان به آن خواهيم پرداخت، مشخص کنيد
که کدام موارد، موارد تخطي شما از يک رژيم غذايي سالم و مناسب بوده است (اميدوارم
در اين امتحان تجديد نشويد.)
اهداف تغذيهاي براي بهبود افراد مبتلا به فشار خون بالا:
1 - کاهش دريافت سديم و چربيها
2 - افزايش دريافت پتاسيم و ساير مواد معدني مفيد
3 - کاهش مصرف دخانيات
4 - تشويق به رعايت عادات بهداشتي در خوردن غذا و تبعيت از رژيم غذايي متعادل
در واقع ويتامينهاي متعددي نيز وجود دارند که وجود آنها، براي تنظيم فشار خون و
پيشگيري از بيماريهاي قلب و عروق بسيار کارآمد است. علاوه بر ويتامينها، مواد
معدني و آنتياکسيدانها و همچنين بيوفلاوونوئيدها نيز در اين زمينه نقش دارند که
عبارتند از:
ويتامين E ، کولين، منيزيم، سلنيم، بتاکاروتن، ويتامين C
و ... .
بعد از بحث ويتامينها و مواد معدني، پرداخت جزيي تر به برخي مواد غذايي که از
اهميت ويژهاي در تعديل چربيها و فشار خون دارند، خالي از فايده نخواهد بود، زيرا
اغلب داروهاي فشارخون از طريق غيرمستقيم اثر کرده و غالباً ممکن است عوارض جانبي
ناراحت کنندهاي نظير سرگيجه، ناتواني جنسي، ضعف و خستگي مفرط و بي نظمي ضربان
قلب و... ايجاد کنند. در عوض برخي مواد غذايي وجود دارند که مي توانند بدون ايجاد
عوارض جانبي، باعث کاهش فشار خون بالا شوند.
کرفس: دکتر اليوت در جريان پژوهشهايي دريافته است که در کرفس، ترکيب شيميايي
با نام " فتاليد " وجود دارد که روي عضلات نرم رگهاي خوني اثر کرده و آن را گشاد
مي کند و از اين طريق به شکل مستقيم و ساده در کاهش فشار خون، تأثير دارد.
پياز: پياز حاوي مادهاي به نام آدنوزين است. در ضمن داراي ترکيبات آنتي
اکسيداني بوده که در انواع تيره ي آن مقدار بيشتري موجود است.
در اصل پياز را عامل مؤثري در پايين آوردن کلسترول و فشار خون و کاهش لخته شدن خون
در سرخرگهاي قلب مي دانند که از اين لحاظ، تأثيري شبيه به آسپرين دارد.
سير: حداقل در هفده آزمايش باليني نشان داده شده است که سير قادر به تعديل
فشار خون است و در اغلب آزمايشها، با خوردن 600 ميلي گرم سير، ميزان کاهش فشار
خون از 5 تا 10 درجه است.
شنبليله: تحقيقات نشان داده است که گرد تخم شنبليله ي آسياب شده، کلسترول خون را
پايين مي آورد و به دنبال آن، منجر به کاهش فشار خون خواهد شد.
ماده ي ژله اي به نام " گالاکتومان" که از انواع فيبر محلول در آب است، در تخم
شنبليله وجود دارد. اين ماده به اسيدهاي صفراوي متصل شده و موجب کاهش کلسترول خون،
حتي در حد تأثير داروهاي شيميايي مي شود.
تره فرنگي: تره فرنگي، پيازچه، ترب و... به دليل دارا بودن فيبرهاي غذايي و
ويتامينهاي گوناگون نظير ويتامينهاي گروه B و C ، همچنين گوگرد و موادي نظير
سلولز و ازت خواص ضد عفوني کنندگي داشته و در کنار آن قادر به کاهش فشار و
چربيهاي خون هستند.
گوجه فرنگي: گوجه فرنگي داراي ويتامينهاي اساسي مانند ويتامين C، ويتامين A و...
است. لازم است که تمام گوجه فرنگي خورده شود(يعني پوست، تخم و گوشت آن) تا اثرات
مفيد آن نمايان شود. در واقع آب گوجه فرنگي "خون گياهي" ناميده مي شود و براي
پايين آوردن فشار خون (البته بدون افزودن نمک) از آن استفاده مي کنند.
چاي سبز: چاي سبز سرشار از ويتامينها و مواد معدني بسياري از جمله: پتاسيم،
فسفر، منيزيم، کلسيم و... است.
هر فنجان چاي حدود 2/0 ميلي گرم فلوئور دارد که در چاي سبز از ديگر گونههاي چاي
بيشتر است. وجود اين مواد مغذي در چاي سبز، آن را ماده ي مناسبي براي تعديل فشار
خون کرده است. علاوه بر آن به حفظ سلامت اعصاب و عروق نيز کمک مي کند.